Əqidə

Dəvət və əqidə

Ümumilikdə insanlar olaraq, xüsusilikdə isə müsəlmanlar olaraq qarşılaşdığımız problemlərin səbəblərini öyrənməyə çalışmalıyıq. Bu çətin vəzifəni bütün ömrümüz boyu davam etmək bizə ağır gəlsə də zəruri olduğunu da dərk etməliyik. Ona görə də bu gün dəvətdə qarşılaşdığımız acınacaqlı vəziyyətin səbəblərindən birinə toxunmaq istəyirəm.

Sələf və xələfdən bir epizod

Müsəlmanın sünnətə bacardığı qədər sarılması və sonradan peyda olmuş məsləklərdən bacardığı qədər uzaq durması vacibdir. Çox təəssüf ki, bir çox müsəlman günümüzdə ”əql” və ”zəka” maskalarına aldanaraq alimlərin həqiqi mirası olan sünnəti müxtəlif adlar altında tərk edirlər, tabe olduqları məsləyin həqiqətindən belə xəbərdar deyillər. Lakin Allahın izni və tövfiqi ilə tədricə bu məsləyin həqiqətlərini kəşf edəcək yazılar silsiləsinə başlamaq niyyətindəyik. Hələlik bu iki fərqli yolu bizlərə daddıra biləcək epizodlardan bir epizodu nəzərinizə çatdırmaq istəyirəm.

Allahın kəlamı və "nəfsi kəlam" bidəti

Sünnət əhlinin etiqad əsaslarından biri də budur ki, oxuduğumuz Quran Allahın kəlamıdır, məxluq deyildir və etiqad edirik ki, Allah – subhənəhu va təalə - dilədikdə danışır və Onun danışmağı məcazi mənada deyildir, həqiqi mənadadır. Həmçinin sünnət əhli ittifaq etmişdir ki, Allahın danışığını Onun qulları eşidə bilir. Bu barədə Qurandakı və sünnətdəki mətnlər möhkəmdir, mənaları aydındır, aşkardır. Bunu bidət əhlindən başqaları inkar etməmişdir. Bu mövzu ilə bağlı bəzi əhəmiyyətli məsələlərə aydınlıq gətirməyə çalışacağıq. Bunları bilməkdə fayda olduğunu düşünürük ki, müsəlmanlar sünnət əhlinin etiqadını bilsinlər və alimlərin etdikləri xətalara aldanmasınlar.

İmanın şöbələri haqqında xülasə

Hicri 1420-ci ilin ramazan ayının son on günündə Haram məscidində görüşlə bağlı bir qrup alimin işlərinin çap olunduğu risalələr toplusuna nəzər saldıqda orada məşhur hənəfi alimi əl-Murtəda əz-Zəbidi’nin (1145-1205) imanın şöbələri haqqında yazdığı kiçik bir risaləsi ilə qarşılaşdıq.

Allahın sifətlərinə yanaşma üsulu

Son zamanlar müzakirəsi gedən məsələlərdən biri də müsəlmanların Allahın şəriətində gəlmiş sifətlərə yanaşma tərzi haqqındadır. Bu sifətlərə münasibətdə müsəlmanın mövqeyi necə olmalıdır? Biz bu barədə gəlmiş bütün xəbərlərə iman etməyin lazım olduğuna inanırıq və burada əsas olaraq əqli yox, nəqli önə keçiririk. Etiqad edirik ki, bu sifətləri əqlimizin dərk etməsi onları inkar etməyə əsas vermir. Nə də onlardan cahil qalmağa da əsas vermir. Etiqad edirik ki, bu sifətlər məcazi mənada deyildir, əksinə həqiqi mənadadır və bunları həqiqi mənalarından kənara çıxarmaq batildir, bidətdir, zəlalətdir.